Nếu bạn đã từng đi dọc bờ sông, con suối hay ven ao hồ, chắc chắn bạn sẽ bắt gặp hình ảnh những bụi cây cao, thân thẳng, lá dài mọc um tùm. Đó chính là cây sậy, một loài thực vật quen thuộc và gắn bó với thiên nhiên Việt Nam. Nhiều người chỉ biết đến sậy như một loài cây dại mọc hoang, nhưng ít ai để ý rằng cây sậy còn có rất nhiều ứng dụng trong đời sống, đặc biệt là trong lĩnh vực nội thất, decor hay làm mành sậy che chắn. Hôm nay cùng tìm hiểu cây sậy là gì và những điều thú vị về loại cây này nhé!
Cây sậy là gì?
Cây sậy (Arundo donax) , là một loài thực vật thân thảo lâu năm thuộc họ Hòa thảo (Poaceae). Cây sậy có hình dáng tương tự như một số loại cây cỏ khác, nhưng thường có thân cao và cứng cáp hơn. Do có nhiều điểm giống nhau, cây sậy thường bị nhầm lẫn với cây lau (Miscanthus sinensis). Tuy nhiên, có một vài điểm khác biệt chính: cây lau thường mọc trên đồi núi, đất khô, trong khi cây sậy lại sinh trưởng mạnh mẽ ở môi trường ẩm ướt. Cần lưu ý, khái niệm “lúa sậy” thường dùng để chỉ một loại lúa nước, không phải là loài cây sậy chúng ta đang nói đến ở đây.
Cây sậy là loài thực vật ưa nước và thường mọc thành từng quần thể lớn ở các vùng đầm lầy, ven sông, hồ, ao, hay các vùng đất ngập nước ven biển. Nhờ khả năng thích nghi tốt với môi trường nước và sinh trưởng nhanh chóng, cây sậy nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bờ đất, lọc nước và tạo môi trường sống cho nhiều loài động vật thủy sinh.
Đặc điểm sinh học của cây sậy
Để trở thành một vật liệu nội thất và thủ công, cây sậy có những đặc điểm sinh học rất riêng biệt.
Hình dáng
Thân cây sậy có dạng ống, rỗng bên trong, với chiều cao trung bình từ 2 đến 4 mét. Mặc dù thân cây khá cao và thẳng, nhưng lại có độ mềm dẻo nhất định, giúp cây có thể uốn cong mà không dễ bị gãy. Thân cây được chia thành các đốt rõ rệt, tương tự như tre, nứa nhưng có đường kính nhỏ hơn. Lá cây sậy dài và mảnh, tập trung ở phần trên của thân.
Đặc tính
Đặc điểm của cây sậy nổi bật là sự dẻo dai và khả năng chịu nước tốt, một đặc tính tự nhiên giúp chúng tồn tại được trong môi trường ngập nước. Khi được thu hoạch và xử lý, thân sậy trở nên nhẹ, bền và dễ dàng gia công, tạo hình. Quá trình thu hoạch cây sậy cũng tương đối đơn giản, chủ yếu được thực hiện thủ công, không đòi hỏi nhiều máy móc phức tạp.
So với các loại cây cỏ khác, cây sậy có một số điểm khác biệt đáng chú ý. Trong khi tre và nứa có thân cứng, rắn chắc, chịu lực rất tốt và thường được dùng cho các kết cấu chịu lực chính, thì cây sậy lại mềm dẻo hơn, phù hợp cho các ứng dụng trang trí, đan lát. So với cây lau, sậy có thân đặc và chắc hơn, ít bị tưa, giúp việc gia công dễ dàng hơn.
Ứng dụng cây sậy trong đời sống
Với những đặc điểm riêng, ứng dụng cây sậy ngày càng đa dạng, từ truyền thống cho đến hiện đại.
Làm vật liệu nội thất
Cây sậy đang trở thành một vật liệu được ưa chuộng trong thiết kế nội thất hiện đại, đặc biệt là các phong cách gần gũi với thiên nhiên.
- Mành sậy là một trong những sản phẩm phổ biến nhất. Mành sậy được dùng để treo cửa, làm vách ngăn, hoặc che nắng cho ban công, hiên nhà. Chúng tạo ra một tấm chắn tự nhiên, giúp không gian thêm phần riêng tư mà vẫn đảm bảo sự thông thoáng.
- Tấm sậy được sử dụng để ốp trần, ốp tường, mang lại vẻ đẹp độc đáo cho các khu nghỉ dưỡng (resort), homestay hay nhà hàng.
Decor & trang trí
Nhờ tính mềm dẻo và dễ gia công, cây sậy được dùng để làm nhiều món đồ decor nhỏ xinh.
- Cây sậy có thể được đan thành giỏ đựng đồ, làm khung treo tường, hoặc tạo ra những chiếc đèn trang trí với hiệu ứng ánh sáng ấm áp, độc đáo.
- Các món đồ trang trí làm từ sậy giúp các không gian như nhà hàng, quán café theo phong cách eco, rustic hay tropical trở nên chân thực và cuốn hút hơn.
Ứng dụng truyền thống khác
Bên cạnh các ứng dụng hiện đại, cây sậy còn có những công dụng truyền thống lâu đời.
- Cây sậy được dùng làm nguyên liệu đan lát các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như chiếu, thảm, hay các vật dụng gia đình.
- Trong xây dựng đơn giản ở vùng nông thôn, thân sậy còn được dùng làm mái che tạm, phên chắn gió, hay tường rào.
Vì sao nên chọn nội thất từ cây sậy?
Sự quay trở lại mạnh mẽ của cây sậy trong thiết kế nội thất không phải là ngẫu nhiên, mà là sự lựa chọn có lý do.
- Thân thiện môi trường: Cây sậy là vật liệu 100% tự nhiên, có khả năng tái tạo nhanh chóng và có thể phân hủy sinh học, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
- Tạo cảm giác mát mẻ, gần gũi: Màu sắc tự nhiên và kết cấu của sậy mang lại cảm giác thư thái, mát mẻ và gần gũi với thiên nhiên, rất phù hợp với nhịp sống bận rộn hiện nay.
- Giá thành hợp lý: So với các vật liệu tự nhiên khác như gỗ hay mây tre, cây sậy có giá thành phải chăng hơn, giúp bạn dễ dàng ứng dụng vào nhiều không gian mà không tốn quá nhiều chi phí.
- Đang trở thành xu hướng: Việc sử dụng các vật liệu tự nhiên như sậy đang là một xu hướng trong thiết kế xanh, thể hiện sự quan tâm đến môi trường và lối sống bền vững.
Gợi ý trang trí với mành sậy & phụ kiện decor
Để tạo nên một không gian đẹp với cây sậy, bạn có thể tham khảo một số gợi ý phối hợp sau:
- Phối hợp mành sậy với các đồ nội thất gỗ, tạo nên một không gian mang đậm phong cách rustic mộc mạc.
- Sử dụng đèn decor từ sậy, kết hợp với bàn ghế gỗ và cây xanh để tạo ra một góc thư giãn ấm áp trong phòng khách.
- Ứng dụng mành sậy cho các quán café, homestay, villa theo phong cách mộc hoặc Tropical để mang đến cảm giác thoải mái, gần gũi cho khách hàng.
Các câu hỏi thường gặp về cây sậy
Cây sậy có bền không?
Cây sậy có độ bền tốt cho các ứng dụng trang trí và nội thất trong nhà. Tuy nhiên, nếu được xử lý đúng cách, chúng có thể chịu được điều kiện thời tiết khắc nghiệt hơn.
Mành sậy có bị mối mọt không?
Giống như các vật liệu tự nhiên khác, mành sậy có thể bị mối mọt nếu không được xử lý hoặc bảo quản đúng cách. Hiện nay, các nhà sản xuất thường xử lý chống mối mọt, giúp sản phẩm có tuổi thọ cao hơn.
Giá mành sậy hiện nay là bao nhiêu?
Giá mành sậy hiện nay khá đa dạng, tùy thuộc vào kích thước, chất lượng, và đơn vị cung cấp. Tuy nhiên, nhìn chung, giá mành sậy thường rất phải chăng.
Khác biệt giữa mành tre và mành sậy là gì?
Mành tre được làm từ nan tre, có độ cứng và chắc hơn. Mành sậy được làm từ thân cây sậy, có độ mềm dẻo và bề mặt mịn hơn. Mành tre mang lại vẻ đẹp truyền thống, trong khi mành sậy lại tạo cảm giác nhẹ nhàng, tinh tế và gần gũi hơn.
Kết luận
Cây sậy không chỉ là một loài cây dại mọc ven sông suối, mà còn là một vật liệu nội thất và decor đầy tiềm năng. Với đặc điểm sinh học của cây sậy như dẻo dai, chịu nước và thân thiện môi trường, chúng đáp ứng cả nhu cầu truyền thống lẫn xu hướng sống xanh hiện đại. Bằng cách ứng dụng cây sậy vào không gian sống, bạn không chỉ tạo ra một vẻ đẹp độc đáo mà còn góp phần vào việc bảo vệ hành tinh của chúng ta.
